Voorbereiden veldseizoen

Een verrekijker en een opschrijfboekje. Dat zijn toch de klassieke instrumenten van de bioloog. En hoewel ik nog steeds graag met de kijker er op uit mag gaan, doe ik steeds meer van mijn werk met high-tech apparatuur. Zoogdieren spotten met cameravallen, vleermuisactiviteit meten met autonome ultrasoondetectors. Net zo leuk als zitten observeren achter een telescoop of kijker, en een belangrijk voordeel: eindelijk kan ik nu op meerdere plekken tegelijk zijn.

Maar dit materiaal vraag wel wat meer voorbereiding en onderhoud dan de oude veldkijker. Firmware updaten, microfoons laten ijken en zo nodig vervangen, batterijen en SD-kaarten controleren. En voor de batdetectors, die komend seizoen elke ochtend keurig gaan SMS-en hoeveel vleermuisactiviteit er gemeten is, moet het beltegoed over de winter houdbaar gehouden worden.

En dan nog mijzelf updaten: een opfriscursus windturbine klimmen.

Rapport: muizeneters

In 2015 voerde ik samen met Delta Milieu en Bionet Natuuronderzoek, – en ondersteund door verschillende studenten en vrijwilligers – voor  ARK Natuurontwikkeling onderzoek uit naar voedselbeschikbaarheid voor muizeneters in graslanden in Midden- en Zuid-Limburg.

Kerkuil
Kerkuil

Het is een onderzoek in het kader van Beschermingsplan Oehoe, naar het jaagsucces van muizeneters in graslanden. Het onderzoek is bedoeld om meer zicht te krijgen op de verspreiding, dichtheid en beschikbaarheid van kleine zoogdieren als konijnen en muizen in relatie tot het grondgebruik en beheer. Deze zoogdieren zijn een belangrijke voedselbron voor de oehoe maar ook voor wilde kat, havik, rode- en zwarte wouw, buizerd, blauwe kiekendief, ransuil, kerkuil en torenvalk.

Uit het onderzoek blijkt dat van de verschillende graslandtypen in Zuid-Limburg, hooilanden en extensief begraasde natuurgraslanden het meeste voedsel opleveren. Deze graslanden bevatten gedurende het hele broedseizoen veldmuispopulaties. De hooilanden en extensieve begrazingsgebieden hebben alleen in het vroege voorjaar een geschikte vegetatiestructuur zodat muizenetende roofvogels effectief kunnen jagen. In de jongenperiode van roofvogels, als de prooibehoefte het grootst is, zijn hooilanden en extensieve begrazingsgebieden te ruig en worden ze minder door torenvalken bejaagd, vooral in de randen en de aanliggende bermen. De meeste jaagtijd (per hectare) is doorgebracht nabij hooilanden en op net gemaaide graslanden.

In het Kempen~Broek was het lastig om de relatie van jagende torenvalken met beheer en vegetatiestructuur te onderzoeken; de agrarische gebieden hadden vrijwel allemaal een lage dichtheid aan muizen en zelfs in de natuurgraslanden zaten matige aantallen. Kerkuilen zijn afhankelijk van jaren met pieken in de veldmuizenstand en waren in het matige seizoen van 2016 naast woelmuizen vooral aangewezen op spitsmuizen. Gebieden met variatie en randen in de vorm van houtwallen, bosranden en bronbossen bieden in slechte veldmuisjaren grote voordelen, zoals het geval was in Cottessen in Zuid-Limburg. Grootschalig agrarisch land bied in slechte veldmuizenjaren onvoldoende alternatief voor jagende kerkuilen.

Het volledige rapport is hier down te loaden.

Trailcam tuesday – egel in de tuin

Trailcam tuesday – elke dinsdag plaats ik op mijn website een foto uit mijn collectie cameravallen.

Deze komt uit het afstudeeronderzoek van Anna Steen naar huiskatten in natuurgebieden. Onderdeel van dat onderzoek was vergelijken van het aantal huiskatten in de stad Gouda en in omliggende natuurgebieden. Maar naast de doelsoort kom je dan ook andere diertjes tegen.

We volgden bij haar afstudeervak het protocol van de Zoogdiervereniging (Dutch Mammal Society) voor hun “hopping cameravallen”: cameravallen van tuin(eigenaar) naar tuin(eigenaar) reizen.

Egel in tuin

Trailcam tuesday – bunzing

Elke dinsdag plaats ik een leuke of interessante foto uit mijn cameraval-archief.

Dit is een foto uit onderzoek naar gebruik van faunapassages in de gemeente Ede. De camera stond boven een dassentunnel, en deze bunzing keek even naar dat gekke nieuwe ding, lijkt het.

jasja_dekker_20140910-img_0161